«Όχι» Ιράν σε νέο κύκλο συνομιλιών με ΗΠΑ - Υπόσχεται αντίποινα για τη σύλληψη πλοίου στο Ορμούζ
Αβεβαιότητα σχετικά με τις διαπραγματεύσεις για τέλος του πολέμου στη Μέση Ανατολή - Παραμένουν τα «αγκάθια» σε Ορμούζ, πυρηνικά και Λίβανο.
Η Τεχεράνη δεν σκοπεύει, στο παρόν στάδιο, να συμμετάσχει σε νέο γύρο διαπραγματεύσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με ιρανικά κρατικά μέσα, παρά την ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ ότι η Ουάσιγκτον ετοιμάζεται να στείλει αντιπροσωπεία στο Πακιστάν για τη συνέχιση των επαφών. Η εξέλιξη έρχεται ενώ απομένουν μόλις λίγες ημέρες μέχρι τη λήξη της ισχύουσας κατάπαυσης του πυρός ανάμεσα στις δύο πλευρές.
Το ιρανικό κρατικό δίκτυο IRIB, επικαλούμενο πηγές στην Τεχεράνη, μετέδωσε ότι δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή πρόθεση συμμετοχής στον επόμενο κύκλο συνομιλιών με τις ΗΠΑ. Στο ίδιο μήκος κύματος, το πρακτορείο IRNA και άλλα ιρανικά μέσα εμφανίζονται να συνδέουν οποιαδήποτε νέα διαπραγμάτευση με την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια, τον οποίο η ιρανική πλευρά θεωρεί μείζον εμπόδιο για την επανεκκίνηση της διαδικασίας.
Νωρίτερα, όπως μεταδίδει ο Guardian, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε ανακοινώσει ότι στέλνει στο Ισλαμαμπάντ ομάδα υψηλού επιπέδου, με επικεφαλής τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και τη συμμετοχή του ειδικού απεσταλμένου Στιβ Γουίτκοφ και του Τζάρεντ Κούσνερ. Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι προσφέρει στην Τεχεράνη μια «δίκαιη και λογική συμφωνία», επαναλαμβάνοντας ταυτόχρονα τις απειλές για νέα πλήγματα σε κρίσιμες ιρανικές υποδομές, εάν οι συνομιλίες δεν προχωρήσουν.
Σύμφωνα με το Reuters, παρά τις αμερικανικές ανακοινώσεις, το ίδιο το Πακιστάν είχε ξεκαθαρίσει ήδη από τις 16 Απριλίου ότι δεν είχε οριστεί συγκεκριμένη ημερομηνία για δεύτερο γύρο συνομιλιών ΗΠΑ–Ιράν. Αυτό ενίσχυσε από νωρίς την εικόνα αβεβαιότητας γύρω από τη διαδικασία, η οποία ούτως ή άλλως είχε βρεθεί σε δύσκολη θέση μετά τον άκαρπο πρώτο γύρο επαφών.
Στο μεταξύ, η ένταση παραμένει υψηλή στα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα πιο κρίσιμα περάσματα για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας. Οι ΗΠΑ διατηρούν τον αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών, ενώ το Ιράν έχει επαναφέρει αυστηρό έλεγχο στη ναυσιπλοΐα, αφού πρώτα είχε ανακοινώσει περιορισμένο άνοιγμα του στενού. Το Reuters μετέδωσε επίσης ότι αμερικανικές δυνάμεις κατέλαβαν ιρανικό φορτηγό πλοίο, γεγονός που η Τεχεράνη χαρακτήρισε «ένοπλη πειρατεία» και προειδοποίησε ότι θα υπάρξει αντίδραση.
«Οι ένοπλες δυνάμεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν θα ανταποδώσουν σύντομα», «θα λάβουν μέτρα αντιποίνων για αυτή την ενέργεια ένοπλης πειρατείας» και «εναντίον των Αμερικανών στρατιωτικών», ανέφερε χαρακτηριστικά μέσω Telegram εκπρόσωπος του ιρανικού γενικού επιτελείου εθνικής άμυνας.
«Αγκάθια» πυρηνικά και Λίβανος
Η σύγκρουση γύρω από το Ορμούζ φαίνεται να βαραίνει καθοριστικά το κλίμα πριν από οποιαδήποτε νέα συνάντηση. Σύμφωνα με αναλυτές που επικαλούνται διεθνή μέσα, η συνέχιση του αμερικανικού αποκλεισμού έχει ενισχύσει στην Τεχεράνη την καχυποψία ότι οι συνομιλίες χρησιμοποιούνται κυρίως ως μέσο πίεσης και όχι ως ουσιαστική διπλωματική διέξοδος.
Σημαντικές αποστάσεις παραμένουν και στο πυρηνικό ζήτημα, που βρίσκεται στον πυρήνα της κρίσης. Η αμερικανική πλευρά πιέζει για βαθιές παραχωρήσεις από το Ιράν, ενώ η Τεχεράνη επιμένει ότι δεν πρόκειται να εγκαταλείψει το δικαίωμά της σε πολιτικό πυρηνικό πρόγραμμα και διαψεύδει ισχυρισμούς περί παράδοσης εμπλουτισμένου ουρανίου στις ΗΠΑ. Οι αποκλίσεις αυτές εξηγούν γιατί, παρά τη ρητορική περί «παραθύρου ευκαιρίας», καμία πλευρά δεν εμφανίζεται ακόμη έτοιμη για ουσιαστική πρόοδο.
Παράλληλα, στο μέτωπο του Λιβάνου η κατάσταση παραμένει ρευστή. Η δεκαήμερη εκεχειρία ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χεζμπολάχ εξακολουθεί να δοκιμάζεται από αλληλοκατηγορίες για παραβιάσεις, ενώ το Ισραήλ δηλώνει ότι οι επιχειρησιακοί του στόχοι στον Λίβανο παραμένουν σε ισχύ. Η αστάθεια αυτή επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την περιφερειακή εικόνα, τη στιγμή που ΗΠΑ και Ιράν προσπαθούν —τουλάχιστον σε επίπεδο δηλώσεων— να κρατήσουν ανοικτό τον δίαυλο της διπλωματίας.